حاضرین در سایت

ما 59 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

مديريت تغذيه در رده هاي مختلف اسب

مديريت تغذيه در رده هاي مختلف اسب

اسبها نيازمند وعده هاي زيا غذا با حجم كم هستند.حجم معده ي اسب 10% دستگاه گوارش اسب را شامل مي شود.اسب ها معده ي كوچكي دارند و هضم محدودي هم دارند.مشكلات دستگاه گوارش اسب نيز رايج است.

در اكثر مواردي كم خوني در اسب ديده مي شود كه مشكل انگلي نداريم و اين كم خوني بدنبال زخم معده ايجاد شده است.

در اسب روده ي كوچك 30 درصد دستگاه گوارش اسب را شامل مي شود.

ميزان جذب مواد مختلف در روده ي كوچك اسب بدين شرح است:


نشاسته←65 تا 75 درصد

پروتئين←65 تا 75 درصد

كلسيم←90 تا 95 درصد

فسفر←20 تا25 درصد

جذب كلسيم در ابتداي دستگاه گوارش و جذب فسفر در انتهاي دستگاه گوارش رخ مي دهد.

اسب كيسه صفرا ندارد و مستعد يكسري بيماريهاي گوارشي ناشي از مصرف چربي هاي اشباع شده مي باشد.و در نتيجه ي دادن دنبه به اسب به مرور زمان دستگاه گوارش اسب را از كار مي اندازد.


مهمترين بخش دستگاه گوارش اسب كولون كوچك و كولون بزرگ است

يكي از فاكتورهايي كه جيره نويسها بايد به آن توجه داشته باشند صداهاي دستگاه گوارش خصوصا صداهاي كولون مي باشد.

در گاو داخل سيرابي تخمير اتفاق مي افتد ولي در اسب تخمير در انتهاي دستگاه گوارش انجام مي شود در نتيجه فرصت كافي براي جذب مواد وجود ندارد.

ميكروب هاي مفيد در سيكوم اسب قرار دارند و پروبيوتيك هايي كه براي گاو تهيه شده براي اسب قابل استفاده نيست


سرعت عبور مواد غذايي در ابتداي دستگاه گوارش اسب سريع و در انتهاي دستگاه گوارش كند است كه در گاو برعكس ميباشد.


در اسب جهت عادت پذيري به غذاي جديد بايد 30-45 روز صبر كرد.


كل فرايندي كه اسب غذا مي خورد تا آن را دفع كند 63 ساعت طول ميكشد.

يعني وقتي اسب يك غذا را ميخورد جهت ارزيابي مدفوع بايد 2.5 تا 3 روز بعد اقدام كرد.


مدت زمان عبور مواد در قسمت هاي مختلف دستگاه گوارش اسب:


معده:15 دقيقه  روده كوچك:60 دقيقه  روده بزرگ:62 ساعت


الياف محلول نهايتا به روده ي بزرگ مي رسند و در آن جا به اسيدهاي چرب فرار تبديل مي شوند كه منبع انرژي اند.


چربيها تا روده كوچك دوام دارند و به روده ي بزرگ نمي رسند.


الياف محلول مثل تفاله ي چغندر قند مدت زمان بيشترب نسبت به روغن سويا و كتان مي تواند انرژي را در دسترس حيوان قرار دهد.


در اسبهاي كورس 8تا12 ساعت مانده به كورس غذا را قطع مي كنند.

الياف محلول شامل: تفاله چغندر قند ، پوسته ي سويا ، پوسته ي دانه كتان


خوراكها بايد با انزيم تجزيه كننده الياف غني شده باشند.بهتر است از مكملي استفاده كنيم كه حاوي آنزيم سلولاز يا زايلاناز باشد.


كربوهيدراتها شامل نشاسته تا ابتداي روده ي باريك دوام دارد.بنابراين نشاسته در اسب هاي كورسي زياد جواب نميدهد.كربوهيدراتها گلوكز ازاد  مي كنند.


يكسري خميرهاي انرژي زا داريم پيش ساز گلوكز است و يكسري خميرهاي الكتروليت كه تامين كننده ي يون هاي كاتاليزور سوخت و ساز بدن است.


2 منبع تامين انرژي داريم

1-چربي

2-گليكوژن (شكل ذخيره اي گلوكز براي اسب در ماهيچه و كبد)


گروه بندی اسب ها از لحاظ گوارش و مدیریت تغذیه:


←اسب های نگهداری

←در حال رشد(کره های شیر خوار و کره های قطع شیر)

←آبستنی(بویژه در سه ماهه آخر آبستنی احتیاجات بالاتری دارند)

←شیر دهی(مادیون ها در سه ماه اول تحت تاثیر استرس بالایی قرار دارند)

←کار و فعالیت فیزیکی(کورس ، استقامت ، درساژ ، پرش)

←اسب های سن بالا(هضم و جذب بالایی ندارند)


پروتئین ها:

از لحاظ ساختمانی پروتئین ها 4 شکل دارند:

-رشته های پروتئین از اسیدهای امینه بوجود آمده اند

-مهمترین اسید آمینه ها شامل: لیزین ، متیونین و ترئونین می باشد.

-اکثر غذاهایی که اسب مورد استفاده می دهد از لحاظ لیزین ، متیونین و ترئونین فقیر می باشد

-نسبت لیزین به متیونین در جیره اسب باید 3 به 1 باشد.

-در جیره متعادل میزان لیزین قابل هضم 6.8 درصد و میزان متیونین قابل هضم 2.2 درصد است.

- جوانه ی گندم ، جوانه ی جو ، پودر آب پنیر ، مخمر ، کنجاله ی سویا ، کلزا ، کنجاله کتان هیچ کدام از لحاظ لیزین و متیونین مناسب نیستند و بالانس نیستند در نتیجه باید از مکمل های لیزین و متیونین استفاده کرد.


- نقش متیونین:

VLDL:چربی را از ذخایر بدنی میگیرد و وارد کبد می کند.در اسب های شیرده و کورس خیلی اهمیت دارد.

زمانی که متیونین در دسترس نباشد میزان VLDL هم کاهش میابد. در مواقعی که بدن نیاز به انرژی بالایی دارد چربی از بافت های چربی به شکل اسیدهای چرب دراز زنجیر کنده می شود و به سمت کبد هجوم می آورند و اسب دچار کتوز و کبد چرب می شود.

 

60 تا 70 درصد از اسبهای کورس و اوایل شیردهی دچار کتوز می شوند و اجسام کتونی تولید شده وارد خون می شود و باعث آسیب به بافت کبد مخاط رحم و ریه می شود.

 

اگر متیونین به اندازه ی کافی در اختیار باشد←تولید و ترشح VLDL افزایش پیدا می کند←چربی را به شکل تری گلیسرید وارد کبد می کند←اجسام کتونی کمتر تولید می شوند و انرژی قابل دسترس افزایش پیدا میکند.

 

-لیزین در عضله سازی نقش دارد.

-ترئونین حامل امونیاک است و اگر ترئونین در جیره بالانس نباشد بر روی کبد و کلیه اسب فشار می آید و نشانه های نقرس رخ می دهد.

 

در کره و مادیان ها : هرچه سن جنین افزایش می یابد احتیاجات پروتئین بیشتر میشود.

 

در دوره ی شیر دهی : با افزایش طول دوره شیر دهی ، نیاز به پروتئین کاهش میابد.

 

در دوره ی رشد: هرچه سن اسب بالاتر می رود نیاز به پروتئین بالاتر میرود.

 

در کره های قطع شیر و شیر خوار میزان علوفه 33 تا 40 درصد جیره و میزان کنسانتر کمتر از 60 درصد نباشد.

 

توصیه های کاربردی پروتئین:

 

1-پروتئین زیاد باعث می شودمیزان ازت خون افزایش یابد و کارایی عضلات را تحت تاثیر قرار دهد.

 

2-در مکمل حتما لیزین - متیونین و ترئونین در جیره باشد.

 

کربوهیدراتها: بر 2 نوعند

 

-ساختمانی: در دیواره سلولی قرار دارد

 

-غیر ساختمانی: داخل خود دانه است جهت رشد و توسعه جوانه

 

-مهمترین کربوهیدرات غیر ساختمانی: نشاسته←نیازمند هضم آنزیمی است

 

-کربوهیدرات ساختمانی: سلولز و...←نیازمند هضم مکانیکی و هضم آنزیمی است.

 

-هضم نشاسته برای اسب سخت است زیرا آنزیم آمیلاز ندارد

 

-زمانی که از جو دوسر استفاده می شود اسیدیته روده کمتر تحت تاثیر قرار میگیرد و چنانچه 4 برابر مقدار توصیه هم مصرف شود اسیدیته روده زیاد کاهش نمیابد و خوراک ایمن است و چنانچه از ذرت استفاده شود ، اسیدیته روده خیلی کاهش میابد و اگر مقداری بیش از حد توصیه داده شده مصرف شود خطرناک است.

 

لنگش(Laminitis)

 

اسب نشاسته را میخورد←وارد روده ی باریک می شود و هضم می شود←تبدیل به گلوکز می شود←جذب خون می شود.

وقتی نشاسته مصرفی غیر قابل هضم باشد از روده کوچک عبور کرده و وارد سیکوم می شود و محیط سیکوم را اسیدی میکند.

در نتیجه باکتری های مفید را از بین می برد و میزان باکتری های مضر افزایش میابدو سم تولید می شود.این توکسین های تولیدی وارد خون می شود و به بافت سم می رسد و در جاهایی که مویرگها نازک است مثل جداره مفصل و جداره سم این مواد رسوب می دهندو نفوذپذیری مویرگ کاهش میابد و منجر به لنگش می شود.

- چگونه جلوی Laminitis را بگیریم ؟غلات را قطع کنیم و از پروبیوتیک ها استفاده کنیم


علوفه:

-یونجه حیوان را آماده دریافت خوراک غله ای می کند

-غذاهایی که قراره اسب در طول شب مصرف کند را در 2 مرحله بدهید: یکی شب و یکی نزدیک صبح←ترشح بزاق را افزایش می دهد ( بزاق حالت بافری دارد و دستگاه گوارش را آماده میکند و زخم معده اسب کاهش میابد)


- یونجه حرکات دستگاه گوارش را افزایش می دهد و اسب را برای هضم  مکانیکی آماده میکند


-یونجه یک توری در دستگاه گوارش ایجاد میکند که غلات را گیر می اندازد و ساعات بیشتری در دستگاه گوارش می ماند و رنگ مدفوع اسب تیره  می شود و در نتیجه مواد مغذی بهتر جذب می شوند.


به یاد داشته باشیم که تغذیه هی اسب انفرادی است و باید با توجه به قد و وزن و سابقه که این اسب از لحاظ لنگش ، سقط ، کولیک و صدای حرکات گوارشی جیره تنظیم شود.


-اسب های تازه زا نیازمند  خوراک غلیظ هستند در نتیجه نباید از کاه زیاد استفاده کرد چون کاه خوراک را غلیظ میکند.


تغذیه ی چربی ها:


منابع چربی

←مکمل های تجاری: که قیمت بالایی دارند و مقادیر زیادی مواد نگهدارنده  در آن ها وجود دارد.

←روغن های گیاهی که مصرف انسانی هم دارد:که از نظر رتبه بندی

1-روغن سویا

2-روغن کلزا

3-روغن کنجد:حاوی مواد ضد تغذیه ای است

4-روغن ذرت:در مادیون ها منجر به تجمع چربی در اطراف تخمدان ها میگردد

(بهترین روغن برای اسب روغن کتان است که سرشار از امگا3 میباشد)


-بهتر است بجای استفاده از روغن سویا از فولفت سویا (دانه ی سویا با روغن کامل) استفاده شود زیرا روغن ها سریع در ابتدای دستگاه گوارش از بین میروند و انرژی زایی خود را از دست می دهد ولی در فولفت سویا چون روغن وصل به نشاسته است مدت زمان بیشتری انرژی زایی خود را حفظ میکند.


نسبت امگا3(حالت ضد التهاب) به امگا6(التهاب زا) باید زیر 4.5 باشد در غیر این صورت مشکلات ایمنی ایجاد می شود و حساسیت  رخ میدهدو اسب حالت ناارام بخود میگیرد.

مزایای مصرف روغن:


روغن از منابع متراکم انرژی است و 2.5 برابر جو و ذرت انرژی دارد

-استفاده از روغن منجر به کاهش گرد و خاک می گردد

-افزایش سلامت و ایمنی بدن

-افزایش عملکرد جنسی اسب

-درخشندگی و سلامت یال و پوست

-مهمترین مزیت: استرس حرارتی را کاهش می دهد.

در سیستم امتیاز بدنی اسب اعداد1تا5 در نظر گرفته شده است

امتیاز1-حیوان لاغر است در موارد کتوز

امتیاز2-حیئان کمی لاغر در موارد الودگی انگلی

امتیاز3-ایده آل

امتیاز4-حیوان کمی چاق و دچار عوارض متابولیکی

امتیاز5-حیوان خیلی چاق است


در اسب های سن بالا به خاطر رفتار اجتماعی که دارن ابتدا باید خوراک بخورند و اغلب کاهش وزن دارند بدلیل نداشتن دندانهای تیز و مناسب.در مورد این اسبها بهتر است خوراک بافت داشته باشد و پودری نباشد .از اشتها اورهای گیاهی و پودری هم باید استفاده کرد.


اسب های کورس و مسابقه:

منابع انرژی:اسب های کورس وابسته به گلوکز خون و گلیکوژن ماهیچه است.الکترولیت ها هم کارایی استفاده از گلوکز را بالا می برد.


در اسب های پرش سیستم کراتین -فسفاتاز فعال می شود.یعنی بعد از سوخت گلوکز ، سیستم کراتین -فسفاتاز فعال می شود تا ATP تولید شود.


در اسبهای زیبایی و استقامت به چربی سوزی هم می رسد و انرژی تولید میکند.


در اسب های کورسی ، لاکتات تبدیل به پیروات می شود.لاکتات عضله را دردناک میکند و گلوکز لاکتات را به پیروات تبدیل می کند


در اسبهای کورس فرایند تولید انرژی بی هوازی است.

منابع انرژی در اسب های ورزشی:

-کربوهیدرات سهل الهضم(پوسته ی سویا، تفاله ی چغندر قند)

-قند ها

-نشاسته(خطر کولیک را افزایش میدهد)

-چربی(انرژی بالایی دارد)

-پروتئین(باید محدود باشد)

جنبه های ویژه تغذیه اسب کورسی:

زمانی که خوراک دهی شده باشد ، جریان خون کند است. زمانی که خوراک دهی قطع شود جریان خون سریع است بنابراین محدودیت مصرف خوراک در اسب های کورس خوب است.

اسب های در حال رشد:

جیره متعادل بسیار مهم است و باید اطمینان داشت که این اسب به پتانسیل ژنتیکی که دارد می رسد.

سن بلوغ در اسب : تقریبا 36 ماهگی است که در اسب های سبک کمتر و در اسب های سنگین مثل تروبرد و اسب عرب مدت زمان بیشتری طول میکشد.


در 24 ماهگی اسب ها 96درصد قد بلوغ خود را دارند .و بهتر است به اسب های زیر 1 سال کاه ندهید تا خوب رشد استخوانی داشته باشند.


تغذیه کره های قطع شیر:

-باید استرس قطع شیر را کاهش دهیم

-کلسیم باید نسبت به فسفر بیشتر باشد

-میزان یونجه 1کیوگرم بر 100 کیلوگرم وزن بدن

-میزان غلات 500 گرم بر 100 کیلوگرم وزن بدن


مواد معدنی و ویتامین ها:

-جهت بهبود کیفیت سم(روی ، مس ، کبالت ، منگنز ، بیوتین ، آنتی اکسیدان)

-افزایش بهره وری خوراک( کروم و اسید آمینه)

-افزایش رشد و توسعه استخوانها(کلسیم ، فسفر ، ویتامینD)

-افزایش خونسازی(سلنیوم ، متیونین ، آهن ، B12)


نیاز به ویتامینها:


در اسب مسابقه نیاز به ویتامین A برابر است با 12000 واحد بین المللی بر 100 کیلوگرم وزن بدن و ویتامین D برابر است با 1500 واحد بین المللی بر 100 کیلوگرم وزن بدن


افزودنی های چند منظوره مثل کارنیتول حاوی:

←عصاره گیاهی آرتیشو و کنگر فرنگی: اشتها آور

←منیزیم یونیزه: آرامبخش

←ال کارنیتین:کارایی سوخت و ساز چربی را افزایش می دهد.


ال کارنیتین 2 تا دز دارد

1- دوز درمانی: جهت چاق کردن

2-دوز مکملی: جهت افزایش انرژی اسب به میزان 30 سی سی به مدت 15 روز سپس قطع شود.